YEMEK GELENEĞİ
Uzun bir tarihi geçmişe sahip olan Türkler, mutfak konusunda da zengin kültüre sahiptir. Geleneksel Türk yemeklerinde tereyağı, şeker ve un büyük bir yer tutmaktadır. Yaz mevsimi kısa, kış mevsimi uzun ve soğuk geçen yöremizde yapılan mahalli yemekler, insanı soğuğa karşı korumaktadır. Hayvansal ürünler arasında, et ve süt ile bunların mamulleri olan kavurma, tereyağı, peynir, kaymak, lor ayrıca yumurta; tahıllardan ise buğday, arpa, mısır bulunmaktadır.
Halkın beslenmesinde yabani bitki ve dağ meyvelerinin de büyük rolü vardır.
Halk bunların şifalı olduğuna inanır. Yabani bitki ve meyveler taze olarak kullanıldığı gibi, tuza vurularak (salamura) veya kurutularak da saklanır.
Yabani bitkilerden en çok rağbet görenleri şöyle sıralayabiliriz. Çaşır, yemlik, kızılca, kuş ekmeği (madımak), ebegümeci, ısırgan. Çaşır, taze olarak tüketildiği gibi tuza vurularak da saklanır.
ÇORBALAR
Ayran Aşı: Ayran Aşı, Ramazanda,iftar sofralarında 30 gün süre ile baş köşede yerini alır.Ramazan ayları dışında da pişirilir.Diğer yörelerde adı yoğurt çorbası olan bu çorbaya Erzurum'da ayran aşı denir.
Bir ölçek gendime (aşlık) iyice pişirilir.Başka bir kapta hazırlanan ve içine birazçık un katılan yoğurt (buna urva denir) gendime ile karıştırılarak ateş üzerine konur.Kaynayıncaya kadar karıştırılır.Diğer tarafta hazırlanan küçük köfteler içine katılır.Aş otu denen ve yöremizde yetişen maydonoz türü çok güzel bir ot ilave edilir.Bir tavaya bir baş soğan doğranır.Tereyağında pembelişinceye kadar kızartılır (buna aş anuğı denir).Çorbanın üzerine dökülür.Sıcak sıcak servis yapılırsa tadına doyum olmaz.
Kesme Aşı: Açılan yufkalar erişte gibi kesilir ve bir bez üzerine serilir.Diğer taraftan bir ölçek mercimek pişirilir.Pişen mercimeğin üzerine kesilmiş olan hamurlar ilave edilir,suyu ayarlanır,15-20 dakika kaynadıktan sonra ateşten indirilir.Bir tavada bir baş soğan pembeleşinceye kadar kavrulur ve çorbanın içine dökülür.Çorbaya tat vermesi için "tarhın" denilen güzel kokulu bir ot katılır.Sıcak servis yapılır.Tarhın yeşil olarak kullanıldığı gibi kuru olarak da kullanılır.
Herle Çorbası: Bir miktar un tereyağında iyice kavrulur.Üzerine bir miktar su konur,devamlı karıştırılır,15-20 dakika kaynatılır ve sıcak sıcak içilir.Bu çorba bilhassa kış aylarında yapılır.Hastalara herle çorbası içirilerek terletilir ve şifaya kavuşması sağlanır.
Den Çorbası
Malzemeler:
250gr. Yarma
1 adet soğan
1/2 limon suyu
3 yemek kaşığı tereyağı
2 yumurta sarısı
500 gr. Yoğurt
10 su bardağı kemik suyu
2 kahve fincanı un
tuz karabiber, nane, kırmızıbiber
Hazırlanışı: Yarma önceden haşlanır. Ayrı bir tencerede un, yumurta ve 1 çay bardağı su pütürsüz olana kadar karıştırılır. Üzerine kemik suyu ilave edilir. Haşlanmış yarma karıştırılarak eklenir. Ayrı bir tavada ince doğranmış soğan 1 yemek kaşığı yağda pembeleştirilir. Yoğurt nane ve limon suyu eklenir, iyice karıştırılır ve kaynayan çorbaya ilave edilir. Tuz karabiber ile tatlandırılır. 2 yemek kaşığı tereyağı ile kırmızıbiber kızdırılır ve çorbanın üzerine dökülerek servis edilir
YEMEKLER
Çağ kebabı
Malzemeler:
1 kuzu budu (yağsız ve sinirsiz)
1 adet kuru soğan
100 gr. Yoğurt
tuz karabiber
lavaş ekmeği
domates, yeşil biber
Hazırlanışı: Yağı ve siniri ayıklanmış kuzu budundan parmak kalınlığında yapraklar kesilir. Yoğurt, tuz, karabiber ve yemeklik doğranmış soğan karıştırılır ve etler hazırlanan bu terbiyenin içinde bir gün bekletilir. Terbiyelenen yaprak halindeki etler şişe takılır ve yatay haldeyken ateşte çevire çevire kızartılır. Pişen kısımlardan dönerde olduğu gibi ince bir tabaka şeklinde parçalar kesilir ve Çağ kebabına mahsus küçük şişlere takılarak lavaş ekmeğinin üzerinde servis edilir. Ateşte pişmiş biber, domates ve kuru soğan ile süslenir.
Kavurma: Et, Ormanlı'da her zaman bulunan bir gıda maddesidir. Sonbaharda hali-vakti yarinde olan aileler nüfus durumuna göre sığır veya koyun keserek kavurma yapar ve kışa saklarlar Kavurma yapılacak et, doğrandıktan sonra iyice kavrulur ve iç yağı katılarak tenekelere konulur, donmaya bırakılır. Donduktan sonra tenekelerin ağzı kapatılarak kışta açılma vakti gelene kadar muhafazası sağlanır. Kavurma kışın yemeklerde et yerine kullanıldığı gibi, sabah kahvaltılarda ve yatsılıkta ekmeğe katık yapılarak soğuk olarak da yenir.
Un Haşılı: Bir ölçek un,su ile karıştırılır ve ateş üzerine konur.Katı bir kıvam alıncıya kadar devamlı karıştırılarak pişirilir.Bir tepsiye alınır.Ortası çukurlaştırılır ve bu çukura erimiş tereyağı ve bal doldurulur.Kaşıkla alınan hamur,yağ ve bal karışımına batırılarak yenilir.
Pıt Pıt Haşılı: Çok ince bulgur ve un karıştırılır.Aynen un haşılında olduğu gibi pişirilir.Tereyağı ve bal karışımına batırılarak sıcak sıcak yenir.
Peynir Kuymağı: Tavada kızdırılmış tereyağına,bir miktar taze civil peyniri veya yağlı peynir konur.Üzerine bir kaç yumurta kırılır ve karıştırılır.Peynirler tamamen eridikten sonra ocak üzerinden alınır ve sıcak sıcak yenir.
Un Kuymağı: Bİr ölçeği un bir kapta sulandırılır.Bir tavaya bir miktar tereyağı konularak eritilir.Eriyen tereyağına hazırlanan un bulamacı yavaş yavaş karıştırılarak dökülür.Un katılaşıp,yağ pişen hamurun üzerine çıkıncaya kadar hafif ateşte pişirilir.
Hasıta: Bilhassa doğum yapan kadınlara doğumun hemen akabinde güç kazanması için yedirilir.Bir miktar nişasta iyice sulandırılır.İçine bir miktarda şeker katılır.Bir tavada kızdırılmış olan tereyağına hazırlanmış bir sıvı dökülür,bir kaç dakika pişirildikten sonra sıcak sıcak yenir.
Pağaç: Ocak ve fırınlı soba olan evlerde ve bilhassa köylerde yapılır. Özel bir yemektir.Hamuru börek gibi hazırlanır. Hamura tereyağı süt veya yoğurt katılarak yoğrulur ve ısıtılan ocak taşı üstüne konulur, soba fırınında pişirilecekse bir siniye yayılır.Ocak taşı üstüne konulduktan sonra üzerine sini (sac) kapatılarak üstüne bol miktarda kor haline gelmiş kül karışımlı ateş konur.Her iki yüzü de kızardıktan sonra ocaktan çıkarılır.Üzerine bol tereyağı ve bal şerbeti dökülerek sıcak sıcak yenir.